Хокбориш дар натиҷаи омезиши чангу ғубор бо бориш (борон ё барф) ба амал меояд. Ин раванд одатан дар шароите рух медиҳад, ки шамолҳои сахт зарраҳои майдаи хокро аз сатҳи замин бардошта, онҳоро ба қабатҳои болоии атмосфера мебаранд. Баъдан, ҳангоми ба вуҷуд омадани абрҳо ва боридани борон, ин зарраҳо бо қатраҳои об якҷоя шуда, ба замин ҳамчун бориши лойолуд мефароянд.
Сабабҳои асосии хокбориш пеш аз ҳама ба омилҳои табиӣ ва фаъолияти инсон вобастаанд. Аз ҷумла, хушксолӣ, кам шудани намнокии хок, шамолҳои сахт ва равандҳои биёбоншавӣ ба афзоиши чангу ғубор мусоидат мекунанд. Ҳамзамон, буридани ҷангалҳо, истифодаи нодурусти замин ва чаронидани зиёди чорво боиси суст шудани қабати муҳофизатии растаниҳо гардида, шароити мусоид барои ба ҳаво бархостани хокро фароҳам меоранд.
Хокбориш ба муҳити зист таъсири манфии гуногунҷанба мерасонад. Пеш аз ҳама, он боиси ифлосшавии ҳаво мегардад, ки ба саломатии инсон ва ҳайвонот хатар эҷод мекунад. Зарраҳои майдаи хок метавонанд ба роҳҳои нафас ворид шуда, бемориҳои гуногунро ба вуҷуд оранд. Илова бар ин, хокбориш ба манбаъҳои об таъсир расонида, онҳоро лойолуд ва камсифат мекунад. Ин ҳолат на танҳо барои истеъмоли инсон, балки барои тамоми экосистемаҳои обӣ низ зараровар аст.
Таъсири хокбориш ба наботот низ назаррас аст. Чангу ғубор бар рӯи баргҳо нишаста, раванди фотосинтезро суст мекунад ва ба рушду инкишофи растаниҳо халал мерасонад. Дар натиҷа, ҳосилнокии зироатҳо коҳиш меёбад ва сифати маҳсулоти кишоварзӣ паст мешавад.
Махсусан, заминҳои кишоварзӣ ва боғу токпарварӣ аз ин падида зарари зиёд мебинанд. Дар чунин ҳолатҳо, гулу навдаҳои нозуки растаниҳо осеб дида, қобилияти ҳосилдиҳӣ кам мешавад. Меваҳо метавонанд хурд, камсифат ва доғдор гарданд. Ҳамзамон, тағйирёбии таркиби хок, аз ҷумла зиёд шудани намакҳо ё кам шудани моддаҳои ғизоӣ, ба паст шудани ҳосилхезии замин оварда мерасонад. Дар токзорҳо бошад, ифлосшавии баргҳо ва суст шудани раванди пухтани ангур мушоҳида мешавад, ки метавонад ба кам шудани сифати маҳсулоти ниҳоӣ оварда расонад.
Дар маҷмӯъ, хокбориш падидаест, ки ба ҳаво, об, хок, наботот ва фаъолияти кишоварзӣ таъсири манфии ҷиддӣ мерасонад. Барои коҳиш додани таъсири он, зарур аст, ки тадбирҳои ҳифзи муҳити зист, аз ҷумла сабзкорӣ, барқарорсозии ҷангалҳо, истифодаи оқилонаи замин ва идоракунии дурусти чарогоҳҳо амалӣ карда шаванд. Танҳо дар ин сурат метавон таъсири манфии ин падидаро коҳиш дода, муҳити зист ва соҳаи кишоварзиро ҳифз намуд.
