Дар шароити ҷаҳонишавӣ ва рушди босуръати технологияҳои иттилоотӣ фаъолияти гурӯҳҳои террористӣ ва экстремистӣ низ шаклу усулҳои нав касб намуда, аз имкониятҳои шабакаҳои иҷтимоӣ ва фазои маҷозӣ барои паҳн намудани идеологияи ифротӣ, ҷалби ҷавонон ва маблағгузории фаъолияти ғайриқонунӣ истифода мебаранд. Аз ин рӯ, мубориза бар зидди терроризм ва экстремизм имрӯз танҳо вазифаи як давлат набуда, балки масъулияти муштараки тамоми ҷомеаи байналмилалӣ ба шумор меравад.
Ҷумҳурии Тоҷикистон аз рӯзҳои аввали ба даст овардани Истиқлоли давлатӣ масъалаи таъмини сулҳу субот, ҳифзи истиқлолият, тамомияти арзӣ ва амнияти миллиро яке аз самтҳои асосии сиёсати давлатӣ қарор додааст. Таҷрибаи солҳои аввали соҳибистиқлолӣ нишон дод, ки сулҳу ваҳдати миллӣ, эҳтиром ба қонун, таҳкими давлатдорӣ ва ҳифзи манфиатҳои миллӣ барои рушди устувори ҷомеа аҳаммияти сарнавиштсоз доранд. Маҳз бо ҳамин асос Тоҷикистон сиёсати пайгирона ва мукаммалро дар самти муқовимат ба терроризм ва экстремизм роҳандозӣ намуда, онро ҳамчун яке аз афзалиятҳои муҳими сиёсати дохилӣ ва хориҷии худ муайян кардааст.
Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар суханрониҳо ва паёмҳои худ пайваста таъкид менамоянд, ки терроризм ва экстремизм миллат, дин, мазҳаб ва сарҳад надоранд ва истифодаи онҳо барои манфиатҳои сиёсӣ метавонад оқибатҳои вазнини байналмилалӣ дошта бошад. Ҷумҳурии Тоҷикистон бар ин назар аст, ки мубориза бо терроризм бояд дар доираи ҳуқуқи байналмилалӣ, эҳтироми соҳибихтиёрии давлатҳо, ҳамкории созанда ва иштироки фаъоли ҳамаи кишварҳо амалӣ карда шавад.
Сиёсати давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар самти муқовимат ба терроризм ва экстремизм ба Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон асос ёфта, ҳифзи ҳуқуқу озодиҳои инсон, амнияти миллӣ, сулҳу субот ва таҳкими давлатдории миллиро ҳадафи асосии худ қарор додааст. Барои татбиқи ин ҳадаф дар кишвар заминаи мукаммали ҳуқуқӣ ташаккул дода шудааст. Қонунҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи муқовимат ба терроризм», «Дар бораи муқовимат ба экстремизм», Кодекси ҷиноятии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи амният» ва дигар санадҳои меъёрии ҳуқуқӣ фаъолияти мақомоти давлатӣ, тартиби пешгирӣ ва ошкор намудани ҷиноятҳои террористию экстремистӣ, инчунин ҷавобгарии ҳуқуқии шахсони гунаҳкорро муайян менамоянд. Ин санадҳо барои таъмини волоияти қонун, ҳифзи сохти конститутсионӣ ва таъмини амнияти шаҳрвандон аҳаммияти муҳим доранд.
Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон мубориза бо терроризм танҳо ба чораҳои қудратӣ маҳдуд намешавад. Баръакс, таваҷҷуҳи махсус ба пешгирии омилҳое равона гардидааст, ки метавонанд барои паҳншавии ақидаҳои ифротӣ мусоидат намоянд. Баланд бардоштани сатҳи маърифати ҳуқуқии шаҳрвандон, рушди соҳаҳои маориф ва илм, тарбияи ватандӯстии ҷавонон, таҳкими худшиносии миллӣ, эҳтиром ба арзишҳои фарҳангӣ ва таърихӣ, инчунин баланд бардоштани сатҳи зиндагии аҳолӣ ҳамчун воситаҳои муҳими пешгирии экстремизм арзёбӣ мешаванд. Дар ин раванд нақши муассисаҳои таълимӣ, марказҳои илмӣ, воситаҳои ахбори омма, ниҳодҳои ҷомеаи шаҳрвандӣ ва оила хеле муҳим мебошад.
Мақомоти давлатӣ, аз ҷумла мақомоти ҳифзи ҳуқуқ ва мақомоти амниятӣ, дар доираи ваколатҳои худ ҷиҳати пешгирӣ, ошкор ва бартараф намудани таҳдидҳои террористӣ фаъолияти мунтазамро ба роҳ мондаанд. Ҳамоҳангсозии фаъолияти сохторҳои давлатӣ, мубодилаи иттилоот, таҳкими амнияти сарҳадҳо, мубориза бо маблағгузории терроризм ва пешгирии ҷалби шаҳрвандон ба гурӯҳҳои ифротӣ аз ҷумлаи самтҳои асосии фаъолияти онҳо мебошад.
Бо дарназардошти хусусияти фаромиллии терроризм, Ҷумҳурии Тоҷикистон ба густариши ҳамкориҳои байналмилалӣ аҳаммияти махсус медиҳад. Кишвар бо Созмони Милали Муттаҳид, Созмони Ҳамкории Шанхай, Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил, Созмони Аҳдномаи Амнияти Дастаҷамъӣ ва дигар шарикони байналмилалӣ ҳамкории фаъол дошта, дар татбиқи стратегияҳои байналмилалӣ оид ба муқовимат ба терроризм ва экстремизм саҳми арзанда мегузорад. Тоҷикистон инчунин ташаббусҳои байналмилалиро дар самти мубориза бо терроризм ва таъмини амнияти минтақавӣ пайваста дастгирӣ намуда, дар ҳамоишҳо, машқҳои муштарак ва мубодилаи таҷриба фаъолона иштирок мекунад.
Дар шароити муосир нақши илм дар омӯзиши сабабҳо ва омилҳои пайдоиши терроризм ва экстремизм беш аз пеш афзоиш ёфтааст. Пажӯҳишҳои илмӣ имконият медиҳанд, ки омилҳои иҷтимоӣ, иқтисодӣ, сиёсӣ ва фарҳангии пайдоиши ифротгароӣ амиқ таҳлил гардида, роҳҳои муассири пешгирии он муайян карда шаванд. Дар ин самт саҳми муассисаҳои илмӣ, аз ҷумла Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, дар таҳқиқи масъалаҳои амнияти миллӣ, таҳкими ваҳдати миллӣ, тарбияи маънавии ҷавонон ва ташаккули ҷаҳонбинии илмӣ хеле муҳим мебошад.
Имрӯз яке аз вазифаҳои муҳими ҷомеа ҳифзи ҷавонон аз таъсири ғояҳои ифротӣ мебошад. Ҷавонон ҳамчун қишри фаъоли ҷомеа бояд бо донишу ҷаҳонбинии муосир, ҳисси баланди ватандӯстӣ, худшиносии миллӣ ва эҳтиром ба арзишҳои давлатдорӣ тарбия ёбанд. Танҳо ҷомеаи босавод, дорои маърифати баланди ҳуқуқӣ ва фарҳанги сиёсӣ метавонад дар муқобили идеологияҳои ифротӣ устувор истода, барои таҳкими сулҳу субот ва рушди устувори давлат саҳми арзанда гузорад.
Ҳамин тариқ, Ҷумҳурии Тоҷикистон дар солҳои соҳибистиқлолӣ низоми мукаммали сиёсӣ, ҳуқуқӣ ва ташкилӣ барои муқовимат ба терроризм ва экстремизм ташаккул додааст. Такмили пайвастаи қонунгузорӣ, таҳкими фаъолияти мақомоти давлатӣ, рушди ҳамкориҳои байналмилалӣ, баланд бардоштани сатҳи маърифати шаҳрвандон ва иштироки фаъоли ҷомеаи шаҳрвандӣ имкон медиҳанд, ки бо таҳдидҳои муосир муборизаи муассир бурда шавад. Таҷрибаи Тоҷикистон нишон медиҳад, ки сулҳу субот, ваҳдати миллӣ, волоияти қонун ва ҳамкории байналмилалӣ асосҳои муҳимтарини таъмини амнияти миллӣ ва ҳифзи манфиатҳои давлату ҷомеа мебошанд.
А. Саидов – корманди Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон
